Durante meses, as mulleres participantes de Mulleres que Contan compartiron historias, lembranzas, preguntas e reflexións arredor dunha realidade que atravesa as súas vidas: os coidados. Falouse do traballo invisible que sostén os fogares, da responsabilidade asumida durante décadas, da soidade, da dependencia, da importancia das redes de apoio e tamén da necesidade de aprender a coidarse a unha mesma.

Agora, cando o proxecto entra na súa recta final, ese proceso de conversa e escoita dá paso a unha nova etapa. O próximo 26 de xuño, as participantes de Baroña, Manzaneda, Triacastela e Taboada reuniranse nun encontro conxunto para compartir os seus Manifestos dos Coidados, documentos elaborados de maneira conxunta nas últimas sesións dos obradoiros e que recollen medidas e reivindicacións para mellorar a maneira na que a sociedade entende, organiza e sostén os coidados.

Ao longo desta terceira fase, os grupos revisaron o camiño percorrido, recuperaron moitas das conversas e aprendizaxes xurdidas durante os encontros presenciais e a correspondencia audiovisual, e preguntáronse que cambios consideran necesarios para construír comunidades máis xustas e habitables. O resultado son catro manifestos que, desde realidades distintas, comparten unha mesma preocupación: garantir unha vida digna para quen precisa coidados e para quen os proporciona.

As propostas recollen cuestións moi diversas. Desde a necesidade de reforzar os servizos públicos e a atención á dependencia ata a creación de espazos de encontro comunitario, a mellora da saúde mental, o apoio ás persoas coidadoras ou a dignificación do traballo profesional vinculado aos coidados. Tamén aparecen reivindicacións relacionadas coa igualdade, a corresponsabilidade entre homes e mulleres, o fortalecemento do asociacionismo, a creación de redes de proximidade e a defensa do dereito das persoas maiores a permanecer vinculadas á súa contorna e á súa comunidade.

En Baroña, as participantes puxeron o foco na construción dun sistema público e universal de coidados, na creación de servizos de proximidade e na necesidade de recoñecer socialmente o labor de quen coida. En Taboada, o debate incidiu especialmente na corresponsabilidade, no apoio ás persoas coidadoras e na mellora das condicións dos servizos residenciais. En Manzaneda, as propostas centráronse na activación do centro de día como espazo comunitario, na mobilidade e na saúde mental. Pola súa banda, as mulleres de Triacastela apostaron por reforzar os espazos de encontro, promover o asociacionismo, integrar aos homes nos coidados e ampliar a reflexión cara ao coidado do propio territorio.

Máis alá das diferenzas, todos os manifestos comparten unha idea de fondo: os coidados non poden seguir sendo unha responsabilidade individual asumida en silencio. Son unha cuestión colectiva que require recursos, recoñecemento social, apoio institucional e unha implicación máis ampla de toda a comunidade.

O encontro do 26 de xuño converterase así nun momento especialmente significativo dentro do proxecto. Será a primeira vez que os distintos grupos poñan en común as súas iniciativas e os seus desexos de futuro, establecendo pontes entre experiencias compartidas en lugares diferentes do rural galego. O obxectivo non é só presentar conclusións, senón abrir unha reflexión sobre os cambios necesarios para avanzar cara a modelos de coidado máis sostibles, igualitarios e humanos.

As historias persoais que iniciaron este proceso convértense agora nunha voz que non só relata o vivido, senón que tamén propón, reivindica e imaxina outras formas posibles de coidar e de ser coidadas. Contar amósase así como unha maneira de transformar: ás veces, as conversas máis cotiás rematan abrindo camiños inesperados e xerar o cambio.

Mulleres que Contan é un proxecto de cooperación impulsado polos Grupos de Desenvolvemento Rural Sil-Bibei-Navea, Miño-Ulla, Ribeira Sacra-Courel e Deloa, en colaboración coa Asociación Cultural Castelo Conta, e financiado polo FEADER no marco da Intervención Leader de Galicia (PEPAC 2023-2027).