As mulleres de Vilaño, Baroña e Castelo volveron reunirse arredor de Mulleres que Contan. Foi o primeiro obradoiro despois da estrea do documental, o pasado agosto no marco do Festival Castelo Conta, e unha oportunidade para poñer en común o vivido durante o proxecto e pensar que queren facer con todo o construído ao longo deste tempo. Desde a estrea, as participantes mantiveran o contacto a través de conversas en formato dixital, pero precisaban un espazo no que volver verse, compartir impresións e decidir como seguir alimentando os vínculos que foron creando.

A xornada comezou cunha serie de dinámicas corporais propostas por Mercy Ruiz, teatróloga, docente e investigadora das artes escénicas, que viaxou expresamente desde A Habana (Cuba) para acompañar este encontro. Mercy xa participara en 2023, xunto a Hadriana Casla e o Colectivo Grigri, no proceso de investigación de Mulleres de Castelo, o proxecto que precedeu a Mulleres que Contan. Nesta ocasión, as actividades serviron para poñer o corpo en movemento e abrir conversas arredor dos coidados, os límites e as dificultades que aparecen nas relacións coas demais persoas.

Un dos xogos foi o das cadeiras, as mulleres tiñan que moverse arredor delas, nunha dinámica que lles lembrou á infancia e que tamén deu pé a pensar nos obstáculos que aparecen ao longo da vida. ‘Unhas van avanzando e chegan ao final, e outras quedamos polo camiño’, comentou unha das participantes. Noutra actividade, debían avanzar formando unha especie de caravana, procurando non chocar coas demais; nunha terceira, unha delas ía recibindo cargas simbólicas das compañeiras ata decidir que xa non podía asumir máis. Despois de cada exercicio, o grupo paraba para falar do que sentira: como manter o propio rumbo cando hai outras persoas arredor, que significa cargar cos problemas alleos ou en que momento é necesario poñer un límite.

Fotografías de Aigi Boga

As dinámicas combinaron esa reflexión con momentos de diversión. As mulleres moveron o corpo, bailaron e riron, recuperando por un intre o pracer de xogar e pasalo ben xuntas. Nese equilibrio entre falar de cuestións que atravesan as súas vidas e compartir un tempo de lecer tamén se constrúe a rede. O vínculo entre estas mulleres non se construiría da mesma maneira sen un espazo así, no que recoñecer experiencias comúns, pero no que tamén hai lugar para desfrutar da compañía das outras.

A segunda parte do obradoiro centrouse en decidir como queren continuar en 2027. Organizadas en catro grupos, identificados coas estacións do ano, as participantes comezaron a debuxar unha proposta de encontros para os próximos meses. Falaron dos temas que lles gustaría tratar, dos lugares nos que reunirse, das merendas que poderían compartir e das mulleres ás que lles gustaría convidar. Tamén pensaron en como manter a comunicación entre as distintas localidades e en que obxectivos queren darlle a Mulleres que Contan nesta nova etapa.

A Mercy sorprendeulle a implicación das participantes, as ganas de debater e a cantidade de ideas que achegaron para organizar os próximos encontros. Esa participación é tamén unha mostra do que significa Mulleres que Contan, un proceso no que o valor non reside só na peza resultante, senón tamén nas transformacións que xera nas propias mulleres, nas comunidades locais e na mirada de quen acompaña e observa o proxecto desde fóra.

A xornada rematou cunha merenda, cunha cunca de café e un anaco de larpeira. Houbo tempo para conversar sen présa, poñerse ao día e seguir compartindo experiencias fóra das dinámicas previstas.

O que está a acontecer con Mulleres que Contan tamén chega a quen acompaña o proceso desde fóra. Escoitar estas mulleres falar das súas vidas, dos coidados que asumiron e das cousas ás que tiveron que renunciar axuda a velas máis alá dos papeis que adoitan ocupar nas familias e nas comunidades. As nais e as avoas tamén teñen desexos propios, preocupacións, contradicións e dereito a equivocarse, sufrir e desfrutar. Abrir espazos para que poidan contar as súas historias cambia tamén a maneira en que as escoitamos e nos relacionamos con elas, e pode levarnos a facer máis preguntas, compartir máis tempo e coñecer mellor as persoas que temos máis preto.

O encontro de Vilaño marca así o comezo dunha nova etapa para Mulleres que Contan. As participantes empezan a decidir como queren manter viva a rede que construíron, a través de reunións, conversas e actividades pensadas por elas mesmas. O calendario de 2027 comeza a tomar forma, pero sempre grazas á vontade de seguir atopándose, compartir o que lles pasa e contar unhas coas outras.